Evreni Sarsacak Deney..!

BeyForuM · 10-04-2010, 02:51

Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi (CERN) Genel Direktörü Robert Aymar, evrenin ve varoluşun sırlarını aydınlatacak temmuz ayındaki büyük deneyle ilgili son hazırlıkları anlattı. İlk kez bir Türk gazeteciye röportaj veren Aymar, dünyanın en büyük parçacık çarpıştırıcısı LHC (Large Hadron Collider-Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) ile evrenin yaradılış bulmacasındaki eksik parçanın yerine oturtulacağını belirtti. Bilim adamları, LHC sayesinde evrenin oluşumuna yol açan Büyük Patlama’yı (Big Bang) laboratuvar ortamında yeniden yaratacak ve Big Bang sonucunda açığa çıktığı varsayılan canlı parçacıkların (Higgs Boson)sırrını aydınlatmaya çalışacak. Patlamadan sonra ortaya çıkan parçacıkların bir enerji alanıyla bütünleşerek madde evreninin yaradılışına neden olup olmadıkları bulunacak.

İsviçre Cenevre sınırında 54 yıl önce kurulan CERN’ü 4 yıldır yöneten Robert Aymar, “Gerçekten Tanrı’nın maddesini mi arıyorsunuz” sorusuna şöyle yanıt verdi:

Tanrı’nın Maddesi ismini yıllarca çalışmasına rağmen bu parçacığı bulamayan bir fizikçi yazdığı bilimsel kitapla ortaya attı, esasında fizikçi hayal kırıklığı nedeniyle Tanrı Kahretsin Maddesi demek istedi ama yayıncı hayır Tanrı Maddesi olsun dedi. Temelde bilinmeyeni ve Higgs parçasını bulmayı amaçlıyoruz.

LHC’ye ilişkin en büyük beklentiniz nedir?

Ben her zaman şunu söylerdim, element parçalarının nelerden oluştuğu disiplinine hakim olmalıyız. O yüzden bu kadar Nobel ödülü alıyoruz. Son 30 yıldaki çalışmalarımızdan maddenin çok detaylı bir yapıya sahip olduğunu biliyoruz. Bu şu demek oluyor, biz bu yönden bilgimizle tamamen tatmin olmalıyız. Fakat işin kötü tarafı kısa bir zaman içinde anladığımız sistemin içermediği ve gözümüzden kaçan bir şeylerin olduğunu fark ediyoruz. Ulaştığımız enerjinin ötesinde ne olduğunu anlamıyoruz.

Kayıp olan, gözümüzden kaçan şeyin ne olduğunu anlamak için başka bir yol yok. Ne olduğunu tespit edemediğimiz bir şeyi tanımlamak insanlık açısından da çok şaşırtıcı, sürpriz bir gelişme olacak. Bizim LHC ile yaptığımız budur. Elimizde sorular var, ne olduğunu biliyoruz ve biz bunların cevabını bulmalıyız. LHC’nin inşa edilmesi, yapılması zorunluydu ve LHC eşsiz bir çalışmadır. Peki temel soru nedir? Aslında çoktur. En önemlisi temel parçacıklar. Temel parçacıklarda birçok şeyi bilmemize rağmen kütle kontrolünün nasıl olduğunu anlamıyoruz. Ve çok farklı yapılarda çok farklı parçacağın olduğunu biliyoruz. Bir bardak su bir bardak süt, ikisinin kütlesinin farklı olduğunu görüyoruz. Hacminin farklı olduğunu söylüyoruz. Bu hacmin nereden geldiğini anlamıyoruz. İşte bu parçacıkla ilgili bir şey. Fakat bunun ne olduğunu bilmiyoruz, modellerimiz var. Bu konuyu açıklamak için iki Belçikalı (Bruwt, Englert) ve İskoçyalı (Higgs) tarafından üretilmiş bir teori var.

Fakat şu an için elimizde bir kanıt yok. LHC ile bunu kanıtlamalıyız. Bunu bulursak aynı zamanda bir icat olacak. Farklı alanlarda da gelişmeler olacak. Örneğin madde ve anti- madde. Şunu biliyoruz ki evrenin yaratılışı sırasında hacim yeterince genişti. Radyasyon ve parçacıklar dengeliydi. Radyasyon kaçamıyordu. Parçacıklar tarafından absorbe ediliyordu. Radyasyonun absorbe edilmesinden parçacık ve antiparçacık oluşturuyordu. İki parça çarpıştığında yeniden radyasyon oluştururlar.

Burada radyasyonun enerjiye dönüştüğünü görebiliyoruz. Evrenin oluştuğu ve büyüdüğü dönemde hacim düşüyor. Radyasyon enerjiye dönüşüyor. Bu dönemde sadece madde ve antimadde çarpışıyordu. Radyasyon yapıyordu. Bu dönemde parçacık yok, bu da parçacığın gözden kaybolduğu anl***** geliyor. Kayboluyor, kayboluyor. Sadece çok küçük bir zaman için var oluyor.

Parçacıkla antiparçacığı çarpıştırdığı bu dönmde antiparçacık kayboluyor. Neden? Bu parçacıkla anti-parçacığın farklı olduğunu gösteriyor. Farklı gruplar farklı kuralların olduğunu görüyoruz. Bunu anlamıyoruz. Bu soruların cevabını bulmalıyız.

LHC deneyi özellikle de İngiliz basınında “Tanrı’yı Aramak” olarak gösteriliyor. Bu tür tartışmalı yorumlara ne diyorsunuz?

Bu tartışmalı bir yorum değil. Higgs parçacığına Tanrı Parçacığı

diyorlar. Bu isim Nobel ödüllü Leon Lederman tarafından ortaya atıldı. Fizik kitabını satmaya çalıştı ve reklamı için iyi bir isim aradı. Ancak yıllarca çalışmasına rağmen bulamadığı Higgs parçasına böyle bir isim koyması onun hayal kırıklığını yansıtıyor. Bu adam aslında 20 yıldır aramasına rağmen bir türlü bulamadığı parçacığa “Tanrı Kahretsin Maddesi” demek istedi ama yayıncı kitabın daha iyi satması için Tanrı Parçacığı olsun dedi.

Yani siz de bu ana maddeyi mi arıyorsunuz?

Evet ve bulursak çok güzel olacak. Bugüne kadar bu konuda çalışan Higgs gibi birçok kişi mutlu olacak. LHC ile bunu bulamasak da başka şeyler bulacağız. Çünkü bize bu kütleyi oluşturan bir şeyi bulmalıyız. Bu kaçınılmaz.

AB’nin yolu bilimden geçer

Türkiye’de Avrupa Birliği üyelik sürecini ifade etmek için, “AB’ye giden yol Brüksel’den veya Diyarbakır’dan geçer” deyimi kullanılır. Ülkenin bilimsel yönden gelişmesinin önemini vurgulayan bir cümle olarak da bazı gazeteciler Brüksel’e giden yol CERN’den geçer diyor. Bu düşünceyi destekliyor musunuz?

Evet, burada bence iki nokta var. Birincisi Türkiye’nin yıllar öncesinde başlayan AB’ye üyelik başvurusunu gösteriyor. Birçok ülke AB’ye üye olmadan önce CERN’e üye oldular. Eğer bilimin bir ülkenin bu yöndeki çabası için gerekli olup olduğunu sorarsanız size evet derim.

Neden?

Çünkü gelişme ve değişim için bilim zorunludur. Türkiye’nin CERN’e üyeliği size ekonomik büyüme getirir. Burada bir zincir var. Bilim yeniliğin kaynağıdır. Devletler için önemli bir kriterdir.

Türkiye’nin CERN’e üyeliği konusunda ne düşünüyorsunuz?

Türkiye, CERN’e gözlemci üye. Bu CERN’teki bazı projelere destek olmak anl***** geliyor. Tam üyeliğe gelince şu anda 20 tam üye bulunuyor. Tam üyelik için bir işbirliği anlaması imzalanır. Bu anlaşmayla devlet genel anlamda bilimsel çalışmaları destekleyeceğini taahhüt eder. Üye olmanın bir numaralı şartı geniş bilimsel disiplin içinde çalışan yeterince geniş bilimsel topluluğa sahip olmaktır. Üyelik süreklidir. Bu topluluğun hem insan gücü hem de finansal düzeyde yeterince desteklenmesi gerekir. Belli bir kuruluşun bütçesine yıllık desteğin verilmesi gerekir.

Türkiye’nin üyeliğini destekliyor musunuz?

Destek vermek burada şu anlama geliyor. Eğer Türkiye’nin bahsettiğim şekilde bilimsel bir topluluğu varsa ve bu destekleniyorsa, gerekli bütçe sağlanabilecekse bu mümkündür. Türkiye başvurmalı. Üyelik zaman alacaktır. Bu desteklediğim veya desteklemediğim anl***** gelmiyor. Türkiye’nin durumunu ve Türk hükümetinin isteklerinin ne olacağını görmem gerekiyor.

Cesaretlendirmek için ne yapılabilir?

Buraya birçok Türk fizikçi geliyor. Görüyorsunuz ki biz bu konuda gayet açığız.

Hawaii’de iki kişinin LHC deneyinin durdurulması için Federal Mahkeme’ye başvurması hakkında ne düşünüyorsunuz? CERN’ün bu konudaki tavrı nedir?

Bizim için sürpriz oldu. Hawaii’ye giderek mahkemeye başvuruyorsunuz. Tek gerekçeniz deneyin çok riskli olması. Ve CERN gibi uluslararası bir kuruluşu şikayet ediyorsunuz. Bu Hawaii’nin Türkiye’yi mahkemeye vermesi gibi bir şey. Ciddiye almıyoruz. Gerçekten çok komik.

Hedefimiz insanlığı ileri götürmek

Siz ve buradaki meslektaşlarınız gece gündüz durmadan evrenin sırlarını çözmek için çalışıyorsunuz, ilham kaynağınız nedir?

Çok farklı şeyler var. Evrenin nasıl yaratıldığını daha iyi anlama isteği ve insanlığı daha ileriye götürmek. Burada zaten insanlar arasındaki ilişkilerin çok açık olduğunu görüyorsunuz. Bu yüzden burada çok farklı ülkelerden insanlar geliyor ve beraber yürüyorlar. Bu memnuniyet verici. Dillerini anlamadığım insanları burada görmek beni çok mutlu ediyor.

CERN gibi dünyanın en büyük bilimsel uluslararası kuruluşunun başında olmak nasıl bir duygu?

Bu bilimin ve toplumun hizmetinde olmaktır.

10-04-2010, 02:51	#1 (permalink)
BeyForuM Owner Üye Numarası: 1 Üyelik tarihi: Jun 2009 Mesaj Sayısı: 6,031	Evreni Sarsacak Deney..! Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi (CERN) Genel Direktörü Robert Aymar, evrenin ve varoluşun sırlarını aydınlatacak temmuz ayındaki büyük deneyle ilgili son hazırlıkları anlattı. İlk kez bir Türk gazeteciye röportaj veren Aymar, dünyanın en büyük parçacık çarpıştırıcısı LHC (Large Hadron Collider-Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) ile evrenin yaradılış bulmacasındaki eksik parçanın yerine oturtulacağını belirtti. Bilim adamları, LHC sayesinde evrenin oluşumuna yol açan Büyük Patlama’yı (Big Bang) laboratuvar ortamında yeniden yaratacak ve Big Bang sonucunda açığa çıktığı varsayılan canlı parçacıkların (Higgs Boson)sırrını aydınlatmaya çalışacak. Patlamadan sonra ortaya çıkan parçacıkların bir enerji alanıyla bütünleşerek madde evreninin yaradılışına neden olup olmadıkları bulunacak. İsviçre Cenevre sınırında 54 yıl önce kurulan CERN’ü 4 yıldır yöneten Robert Aymar, “Gerçekten Tanrı’nın maddesini mi arıyorsunuz” sorusuna şöyle yanıt verdi: Tanrı’nın Maddesi ismini yıllarca çalışmasına rağmen bu parçacığı bulamayan bir fizikçi yazdığı bilimsel kitapla ortaya attı, esasında fizikçi hayal kırıklığı nedeniyle Tanrı Kahretsin Maddesi demek istedi ama yayıncı hayır Tanrı Maddesi olsun dedi. Temelde bilinmeyeni ve Higgs parçasını bulmayı amaçlıyoruz. LHC’ye ilişkin en büyük beklentiniz nedir? Ben her zaman şunu söylerdim, element parçalarının nelerden oluştuğu disiplinine hakim olmalıyız. O yüzden bu kadar Nobel ödülü alıyoruz. Son 30 yıldaki çalışmalarımızdan maddenin çok detaylı bir yapıya sahip olduğunu biliyoruz. Bu şu demek oluyor, biz bu yönden bilgimizle tamamen tatmin olmalıyız. Fakat işin kötü tarafı kısa bir zaman içinde anladığımız sistemin içermediği ve gözümüzden kaçan bir şeylerin olduğunu fark ediyoruz. Ulaştığımız enerjinin ötesinde ne olduğunu anlamıyoruz. Kayıp olan, gözümüzden kaçan şeyin ne olduğunu anlamak için başka bir yol yok. Ne olduğunu tespit edemediğimiz bir şeyi tanımlamak insanlık açısından da çok şaşırtıcı, sürpriz bir gelişme olacak. Bizim LHC ile yaptığımız budur. Elimizde sorular var, ne olduğunu biliyoruz ve biz bunların cevabını bulmalıyız. LHC’nin inşa edilmesi, yapılması zorunluydu ve LHC eşsiz bir çalışmadır. Peki temel soru nedir? Aslında çoktur. En önemlisi temel parçacıklar. Temel parçacıklarda birçok şeyi bilmemize rağmen kütle kontrolünün nasıl olduğunu anlamıyoruz. Ve çok farklı yapılarda çok farklı parçacağın olduğunu biliyoruz. Bir bardak su bir bardak süt, ikisinin kütlesinin farklı olduğunu görüyoruz. Hacminin farklı olduğunu söylüyoruz. Bu hacmin nereden geldiğini anlamıyoruz. İşte bu parçacıkla ilgili bir şey. Fakat bunun ne olduğunu bilmiyoruz, modellerimiz var. Bu konuyu açıklamak için iki Belçikalı (Bruwt, Englert) ve İskoçyalı (Higgs) tarafından üretilmiş bir teori var. Fakat şu an için elimizde bir kanıt yok. LHC ile bunu kanıtlamalıyız. Bunu bulursak aynı zamanda bir icat olacak. Farklı alanlarda da gelişmeler olacak. Örneğin madde ve anti- madde. Şunu biliyoruz ki evrenin yaratılışı sırasında hacim yeterince genişti. Radyasyon ve parçacıklar dengeliydi. Radyasyon kaçamıyordu. Parçacıklar tarafından absorbe ediliyordu. Radyasyonun absorbe edilmesinden parçacık ve antiparçacık oluşturuyordu. İki parça çarpıştığında yeniden radyasyon oluştururlar. Burada radyasyonun enerjiye dönüştüğünü görebiliyoruz. Evrenin oluştuğu ve büyüdüğü dönemde hacim düşüyor. Radyasyon enerjiye dönüşüyor. Bu dönemde sadece madde ve antimadde çarpışıyordu. Radyasyon yapıyordu. Bu dönemde parçacık yok, bu da parçacığın gözden kaybolduğu anl*** geliyor. Kayboluyor, kayboluyor. Sadece çok küçük bir zaman için var oluyor. Parçacıkla antiparçacığı çarpıştırdığı bu dönmde antiparçacık kayboluyor. Neden? Bu parçacıkla anti-parçacığın farklı olduğunu gösteriyor. Farklı gruplar farklı kuralların olduğunu görüyoruz. Bunu anlamıyoruz. Bu soruların cevabını bulmalıyız. LHC deneyi özellikle de İngiliz basınında “Tanrı’yı Aramak” olarak gösteriliyor. Bu tür tartışmalı yorumlara ne diyorsunuz? Bu tartışmalı bir yorum değil. Higgs parçacığına Tanrı Parçacığı diyorlar. Bu isim Nobel ödüllü Leon Lederman tarafından ortaya atıldı. Fizik kitabını satmaya çalıştı ve reklamı için iyi bir isim aradı. Ancak yıllarca çalışmasına rağmen bulamadığı Higgs parçasına böyle bir isim koyması onun hayal kırıklığını yansıtıyor. Bu adam aslında 20 yıldır aramasına rağmen bir türlü bulamadığı parçacığa “Tanrı Kahretsin Maddesi” demek istedi ama yayıncı kitabın daha iyi satması için Tanrı Parçacığı olsun dedi. Yani siz de bu ana maddeyi mi arıyorsunuz? Evet ve bulursak çok güzel olacak. Bugüne kadar bu konuda çalışan Higgs gibi birçok kişi mutlu olacak. LHC ile bunu bulamasak da başka şeyler bulacağız. Çünkü bize bu kütleyi oluşturan bir şeyi bulmalıyız. Bu kaçınılmaz. AB’nin yolu bilimden geçer Türkiye’de Avrupa Birliği üyelik sürecini ifade etmek için, “AB’ye giden yol Brüksel’den veya Diyarbakır’dan geçer” deyimi kullanılır. Ülkenin bilimsel yönden gelişmesinin önemini vurgulayan bir cümle olarak da bazı gazeteciler Brüksel’e giden yol CERN’den geçer diyor. Bu düşünceyi destekliyor musunuz? Evet, burada bence iki nokta var. Birincisi Türkiye’nin yıllar öncesinde başlayan AB’ye üyelik başvurusunu gösteriyor. Birçok ülke AB’ye üye olmadan önce CERN’e üye oldular. Eğer bilimin bir ülkenin bu yöndeki çabası için gerekli olup olduğunu sorarsanız size evet derim. Neden? Çünkü gelişme ve değişim için bilim zorunludur. Türkiye’nin CERN’e üyeliği size ekonomik büyüme getirir. Burada bir zincir var. Bilim yeniliğin kaynağıdır. Devletler için önemli bir kriterdir. Türkiye’nin CERN’e üyeliği konusunda ne düşünüyorsunuz? Türkiye, CERN’e gözlemci üye. Bu CERN’teki bazı projelere destek olmak anl* geliyor. Tam üyeliğe gelince şu anda 20 tam üye bulunuyor. Tam üyelik için bir işbirliği anlaması imzalanır. Bu anlaşmayla devlet genel anlamda bilimsel çalışmaları destekleyeceğini taahhüt eder. Üye olmanın bir numaralı şartı geniş bilimsel disiplin içinde çalışan yeterince geniş bilimsel topluluğa sahip olmaktır. Üyelik süreklidir. Bu topluluğun hem insan gücü hem de finansal düzeyde yeterince desteklenmesi gerekir. Belli bir kuruluşun bütçesine yıllık desteğin verilmesi gerekir. Türkiye’nin üyeliğini destekliyor musunuz? Destek vermek burada şu anlama geliyor. Eğer Türkiye’nin bahsettiğim şekilde bilimsel bir topluluğu varsa ve bu destekleniyorsa, gerekli bütçe sağlanabilecekse bu mümkündür. Türkiye başvurmalı. Üyelik zaman alacaktır. Bu desteklediğim veya desteklemediğim anl*** gelmiyor. Türkiye’nin durumunu ve Türk hükümetinin isteklerinin ne olacağını görmem gerekiyor. Cesaretlendirmek için ne yapılabilir? Buraya birçok Türk fizikçi geliyor. Görüyorsunuz ki biz bu konuda gayet açığız. Hawaii’de iki kişinin LHC deneyinin durdurulması için Federal Mahkeme’ye başvurması hakkında ne düşünüyorsunuz? CERN’ün bu konudaki tavrı nedir? Bizim için sürpriz oldu. Hawaii’ye giderek mahkemeye başvuruyorsunuz. Tek gerekçeniz deneyin çok riskli olması. Ve CERN gibi uluslararası bir kuruluşu şikayet ediyorsunuz. Bu Hawaii’nin Türkiye’yi mahkemeye vermesi gibi bir şey. Ciddiye almıyoruz. Gerçekten çok komik. Hedefimiz insanlığı ileri götürmek Siz ve buradaki meslektaşlarınız gece gündüz durmadan evrenin sırlarını çözmek için çalışıyorsunuz, ilham kaynağınız nedir? Çok farklı şeyler var. Evrenin nasıl yaratıldığını daha iyi anlama isteği ve insanlığı daha ileriye götürmek. Burada zaten insanlar arasındaki ilişkilerin çok açık olduğunu görüyorsunuz. Bu yüzden burada çok farklı ülkelerden insanlar geliyor ve beraber yürüyorlar. Bu memnuniyet verici. Dillerini anlamadığım insanları burada görmek beni çok mutlu ediyor. CERN gibi dünyanın en büyük bilimsel uluslararası kuruluşunun başında olmak nasıl bir duygu? Bu bilimin ve toplumun hizmetinde olmaktır. Bu konu yada mesaj "www.beyforum.net" sitesine aittir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç