Hadislerin Çesitli Yönlerden Siniflandirilmasi

BeyForuM · 10-04-2010, 03:02

Sihhat yönünden:

Sahih: Asagidaki üç sarti saglayan hadise denir:

senedinde kopukluk olmamasi (muttasil olmasi)

Bütün ravilerin sika olmasi

Illet ve sazlik bulunmamasi

Bu son sartin arastirilmasi zor olup, bunda ancak Buhari gibi büyük hadis mütehassislari derinlesebilmislerdir Illet ve sazlik olmasi durumu, ilk bakista hadisin sened ve ravi yönünden saglam gözükmesine ragmen, metin veya senedde gizli bir bozukluk olmasi halidir Eger muallel (illetli) veya saz ise hemen zayif hadis mertebesine iner

Hasen: Sahih hadisin sartlari bunda da geçerlidir Su farkla ki ravilerden birisi iyi olmasina ragmen hafiza gücü gibi bir bakimdan sika mertebesine çikamamissa o hadis "hasen" olur Hasen hadis sahihden asagi fakat ona yakin, zayif hadisden yukarda bir yerdedir

Zayif: Genelde sahih ve hasen sartlarini, senedde kopukluk (munkati) olmasi, ravilerden bir veya bir kaçinin zayif görülmesi, illet, ve diger sebeplerden dolayi saglayamayan hadisdir

Mütevatir: Yalan üzerine birlesmesi aklen imkansiz olan bir grup insanin rivayet ettigi hadisdir Bu sart her tabakada tahakkuk etmelidir Mütevatir hadise "kesin" gözü ile bakildigindan inkari tehlikeli görülmüstür Mamafih mütevatirlerin sayilari pek azdir

Mevzu: Uydurma hadisdir Kimi alimlere göre mevzu hadis, zayif hadislerin en düsük derecesidir Bir baska görüse göre de mütevatir ve mevzu hadisler, ilki kesin oldugundan, ikincisi de uydurma oldugundan hadis arastirmalarina dahil edilmezler

Sahibi yönünden:

Merfu: Peygamber (sav) e ait olan hadisdir

Mevkuf: Söz veya fiilin sahabiye ait oldugu hadisdir

Maktu: Söz veya fiilin tabiiye ait oldugu hadisdir

Bir hadisin merfu olmasi onun sahih oldugunu göstermez Merfu bir hadis pekala sahih, hasen veya zayif olabilir

Senedde uzunlugu yönünden:

Ali: Senedin muttasil olmakla birlikte az sayida raviden olusmasidir

Nazil: Seneddeki ravi sayisinin çok olmasidir

Elbette ki hadisin az sayida insandan geçerek muhaddise ulasmasi tercih edilir Mamafih nazil bir hadisin ali'den daha sahih olmasi da mümkündür

Hadis kitaplarinin türleri:

Hadis kitaplarinin türlerinden bir kismi sunlardir:

Cami: Akaid, ahkam, zühd, edeb, tefsir, siyer, fitneler, menakib konularindaki hadisleri toplayan eserlere denir Mesela Buhari'nin sahihi bir "cami" dir

Sünen: Yalnizca namaz, oruç, taharet vb ahkam hadislerini havi kitaplardir Sünen-i Ebu Davud, Sünen-i Nesai gibi Tirmizi nin sünenine cami de denilir

Müsned: Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda guruplandigi kitaplardir Mesela önce Ebu Bekir (ra) in rivayet ettigi hadisler, sonra Ömer (ra) in rivayet ettigi hadisler,, diye devam eder Müsnedlerin en meshuru Ahmed b Hanbel'in müsnedidir

Hadis kitaplarinin sihhatçe en kuvvetli olan altisi Kütüb-ü Sitte adi altinda toplanmistir Bunlara "sihah-i sitte" veya "usul-u sitte" de denir Bu alti kitaptan ilk besi Buhari ve Müslim'in sahihleri, Nesai, Ebu Davud ve Tirmizi'nin sünenleridir Altinci kitap olarak Imam Malik'in Muvatta'sini veya Darimi'nin sünenini koyanlar olmussa da sonunda Ibn-i Mace'nin süneni agirlik kazanmistir Bu demek degildir ki Imam Malik'in Muvatta'si sihhat bakimindan Ibn-i Mace'den geridedir Sebep, Muvatta hadislerinin diger hadis kitaplarinda zaten mevcut olmasidir

Kütüb-ü Sitte'nin her birinin kendine göre ayri bir meziyeti vardir Ravilerin ahzinda daha siki sartlar koymus olan Buhari'nin Sahihi Kütüb-ü Sitte'nin sihhatçe en kuvvetli kitabidir Imam Müslim'in sahihi sihhat bakimindan Buhari'den sonra gelir Fakat tertibi daha güzel, metin ve senedlerdeki ifadelerde daha titizdir Subhi es-Salih Ulum-ul-Hadis'inde söyle der:

"Hadis rivayeti mevzuunda daha çok bilgi almak isteyen Tirmizi'nin camiine, sadece ahkam hadisleri isteyen Ebu Davud'un sünenine, fikhi bablarin mükemmel siralanisini görmek isteyen Ibn-i Mace'nin sünenine müracaat etmelidir Nesai'nin süneninde ise bu meziyetlerin bir çogu bulunmaktadir"

Ayrica Nesai'nin süneni Buhari ve Müslim den sonra sihhatçe en kuvvetli olan, en az zayif hadis ihtiva eden kitaptir Diger üç sünende de az da olsa zayif hadisler bulunmaktadir

Bunlardan baska Taberani'nin mu'cemleri, Hakim'in Müstedrek'i, daha bir çok müsnedler, müstahrecler vb varsa da bunlar sihhat bakimindan Kütüb-ü Sitte'nin asagisindadir

Mevzuat kitaplari: Alimler, asilsiz olduklarini bildirmek maksadi ile mevzu hadisleri topladiklari bir çok kitaplar yazmislardir Bunlardan bazilari Huseyn b Ibrahim el-Cuzekani'nin Kitab-ul-Ebatil ve Kitab-ul-Mevzuat'i, Suyuti'nin el-Leali el-Masnua'si, Aliyyul-Kari'nin el-Masnu fi Ma'rifet-il-Mevzu adli kitaplaridir

10-04-2010, 03:02	#1 (permalink)
BeyForuM Owner Üye Numarası: 1 Üyelik tarihi: Jun 2009 Mesaj Sayısı: 6,031	Hadislerin Çesitli Yönlerden Siniflandirilmasi Sihhat yönünden: Sahih: Asagidaki üç sarti saglayan hadise denir: senedinde kopukluk olmamasi (muttasil olmasi) Bütün ravilerin sika olmasi Illet ve sazlik bulunmamasi Bu son sartin arastirilmasi zor olup, bunda ancak Buhari gibi büyük hadis mütehassislari derinlesebilmislerdir Illet ve sazlik olmasi durumu, ilk bakista hadisin sened ve ravi yönünden saglam gözükmesine ragmen, metin veya senedde gizli bir bozukluk olmasi halidir Eger muallel (illetli) veya saz ise hemen zayif hadis mertebesine iner Hasen: Sahih hadisin sartlari bunda da geçerlidir Su farkla ki ravilerden birisi iyi olmasina ragmen hafiza gücü gibi bir bakimdan sika mertebesine çikamamissa o hadis "hasen" olur Hasen hadis sahihden asagi fakat ona yakin, zayif hadisden yukarda bir yerdedir Zayif: Genelde sahih ve hasen sartlarini, senedde kopukluk (munkati) olmasi, ravilerden bir veya bir kaçinin zayif görülmesi, illet, ve diger sebeplerden dolayi saglayamayan hadisdir Mütevatir: Yalan üzerine birlesmesi aklen imkansiz olan bir grup insanin rivayet ettigi hadisdir Bu sart her tabakada tahakkuk etmelidir Mütevatir hadise "kesin" gözü ile bakildigindan inkari tehlikeli görülmüstür Mamafih mütevatirlerin sayilari pek azdir Mevzu: Uydurma hadisdir Kimi alimlere göre mevzu hadis, zayif hadislerin en düsük derecesidir Bir baska görüse göre de mütevatir ve mevzu hadisler, ilki kesin oldugundan, ikincisi de uydurma oldugundan hadis arastirmalarina dahil edilmezler Sahibi yönünden: Merfu: Peygamber (sav) e ait olan hadisdir Mevkuf: Söz veya fiilin sahabiye ait oldugu hadisdir Maktu: Söz veya fiilin tabiiye ait oldugu hadisdir Bir hadisin merfu olmasi onun sahih oldugunu göstermez Merfu bir hadis pekala sahih, hasen veya zayif olabilir Senedde uzunlugu yönünden: Ali: Senedin muttasil olmakla birlikte az sayida raviden olusmasidir Nazil: Seneddeki ravi sayisinin çok olmasidir Elbette ki hadisin az sayida insandan geçerek muhaddise ulasmasi tercih edilir Mamafih nazil bir hadisin ali'den daha sahih olmasi da mümkündür Hadis kitaplarinin türleri: Hadis kitaplarinin türlerinden bir kismi sunlardir: Cami: Akaid, ahkam, zühd, edeb, tefsir, siyer, fitneler, menakib konularindaki hadisleri toplayan eserlere denir Mesela Buhari'nin sahihi bir "cami" dir Sünen: Yalnizca namaz, oruç, taharet vb ahkam hadislerini havi kitaplardir Sünen-i Ebu Davud, Sünen-i Nesai gibi Tirmizi nin sünenine cami de denilir Müsned: Hadislerin onlari rivayet eden sahabe adlari altinda guruplandigi kitaplardir Mesela önce Ebu Bekir (ra) in rivayet ettigi hadisler, sonra Ömer (ra) in rivayet ettigi hadisler,, diye devam eder Müsnedlerin en meshuru Ahmed b Hanbel'in müsnedidir Hadis kitaplarinin sihhatçe en kuvvetli olan altisi Kütüb-ü Sitte adi altinda toplanmistir Bunlara "sihah-i sitte" veya "usul-u sitte" de denir Bu alti kitaptan ilk besi Buhari ve Müslim'in sahihleri, Nesai, Ebu Davud ve Tirmizi'nin sünenleridir Altinci kitap olarak Imam Malik'in Muvatta'sini veya Darimi'nin sünenini koyanlar olmussa da sonunda Ibn-i Mace'nin süneni agirlik kazanmistir Bu demek degildir ki Imam Malik'in Muvatta'si sihhat bakimindan Ibn-i Mace'den geridedir Sebep, Muvatta hadislerinin diger hadis kitaplarinda zaten mevcut olmasidir Kütüb-ü Sitte'nin her birinin kendine göre ayri bir meziyeti vardir Ravilerin ahzinda daha siki sartlar koymus olan Buhari'nin Sahihi Kütüb-ü Sitte'nin sihhatçe en kuvvetli kitabidir Imam Müslim'in sahihi sihhat bakimindan Buhari'den sonra gelir Fakat tertibi daha güzel, metin ve senedlerdeki ifadelerde daha titizdir Subhi es-Salih Ulum-ul-Hadis'inde söyle der: "Hadis rivayeti mevzuunda daha çok bilgi almak isteyen Tirmizi'nin camiine, sadece ahkam hadisleri isteyen Ebu Davud'un sünenine, fikhi bablarin mükemmel siralanisini görmek isteyen Ibn-i Mace'nin sünenine müracaat etmelidir Nesai'nin süneninde ise bu meziyetlerin bir çogu bulunmaktadir" Ayrica Nesai'nin süneni Buhari ve Müslim den sonra sihhatçe en kuvvetli olan, en az zayif hadis ihtiva eden kitaptir Diger üç sünende de az da olsa zayif hadisler bulunmaktadir Bunlardan baska Taberani'nin mu'cemleri, Hakim'in Müstedrek'i, daha bir çok müsnedler, müstahrecler vb varsa da bunlar sihhat bakimindan Kütüb-ü Sitte'nin asagisindadir Mevzuat kitaplari: Alimler, asilsiz olduklarini bildirmek maksadi ile mevzu hadisleri topladiklari bir çok kitaplar yazmislardir Bunlardan bazilari Huseyn b Ibrahim el-Cuzekani'nin Kitab-ul-Ebatil ve Kitab-ul-Mevzuat'i, Suyuti'nin el-Leali el-Masnua'si, Aliyyul-Kari'nin el-Masnu fi Ma'rifet-il-Mevzu adli kitaplaridir Bu konu yada mesaj "www.beyforum.net" sitesine aittir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç