Emeklİ SandiĞi Kanunu

[BeyForuM]

TÜRKİYE CUMHURİYETİ



EMEKLİ SANDIĞI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ



Tarihçesi:



Sosyal Güvenlik uygulamasına, gerçek anlamda 1866 yılında “Askeri Personel Sandığı” ile başlanmıştır. Bunu 1880 yılında kurulan “Mülki İdare Sandığı” izlemiştir. Bu iki sandık 1909 yılında “Askeri ve Mülki Amirler Sandığı” adı altında birleştirilerek faaliyetini sürdürmüştür. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurulmasından sonra da kurumlara özgü emekli sandıkları oluşturulmuştur. 1921 yılında Ereğli Kömür Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı, 1934 yılında Devlet Demiryolları ve Limanları İşçileri Emekli Sandığı, 1940 yılında Köy Öğretmenleri ve Köy Memurları Emeklilik Sandığı ve benzeri 11 ayrı emeklilik sandığı kurulmuştur.



Kuruluşu:

Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/hukuk/3338-emekli-sandigi-kanunu.html#post3934


Farklı kurumlarda çalışan kamu personelinin ayrı sandıklarda farklı emekli mevzuatına tabi tutulması zaman içerisinde önemli sakıncalar yaratmıştır. Bu sakıncaları ortadan kaldırmak amacıyla tekaüt veya emekli sandıklarının kaldırılarak, 08.06.1949 tarihinde TBMM ’de kabul edilen ve 01.01.1950 tarihinde yürürlüğe giren 5434 sayılı yasa ile T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/showthread.php?p=3934



5434 sayılı kanunla, kamu kesiminde çalışan memurlarla askeri personelin emekliliklerinde ve maluliyetlerinde kendilerinin, ölümleri halinde ise dul ve yetimlerinin sosyal güvenliklerini sağlamak amaçlanmıştır.



Başlangıçta sadece memurlar ve askeri personel Sandığın kapsamında iken daha sonra çeşitli kanunlarla Belediye Başkanları, İl Daimi Encümen Üyeleri, Milletvekilleri, askeri okul öğrencileri ve bazı kuruluşlarda sözleşmeli çalışanlar kapsama dahil edilmiştir.



Görevleri:



Emekli Sandığı 1950 yılından itibaren, yasal düzenlemelerle yapılan değişikliklerle birlikte günümüzde aşağıdaki görevleri yerine getirmektedir.



¨ 5434 sayılı kanun hükümleri gereğince; emekli, malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim aylıklarının bağlanması, değiştirilmesi, yükseltilmesi ve bu aylıkların kesilmesi ile emekli ikramiyeleri, ölüm yardımı, evlenme ikramiyeleri, toptan ödeme, keseneklerin geri verilmesi ve sosyal yardım zamlarına ilişkin işlemleri yapar.



¨ Vatani hizmet, er vazife malullüğü, harp malullüğü, Kore ve Kıbrıs gazileri aylıklarını bağlar.



¨ 2022 sayılı yasa uyarınca 65 yaşını doldurmuş muhtaç ve güçsüz kişilere, 65 yaşını doldurmamış olmakla beraber malul ve sakat olan Türk vatandaşlarına aylık bağlar.



¨ 5434 sayılı yasanın geçici 139 uncu maddesi uyarınca sağlık yardımları yapar.



¨ Amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli gelirleri toplar ve yasada yazılı şartlar çerçevesinde işletir.



¨ Harp malulleriyle şehit dul ve yetimlerine tekel paylarının ödeme işlemlerini yapar.



¨ Dinlenme ve Bakımevleri tesis eder ve işletir.



¨ 2978 sayılı Vergi İadesi Hakkındaki Kanun uyarınca Sandıktan aylık alan emekli, dul ve yetimlerin vergi iadesi işlemlerini yürütür.



¨ Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.





EMEKLİ SANDIĞI SAĞLIK YARDIMLARI



Hastane ameliyat ve tedavi giderleri,

Diş tedavi ve protez bedelleri,

Gözlük cam ve çerçeve bedelleri,

Vücut organ protez bedelleri,

Kaplıca tedavi bedelleri,

İşitme cihazı bedelleri,

Sağlık yolluğu giderleri,

İlaç bedelleri,

İyileştirici tıbbi cihaz ve malzeme bedelleri.



SAĞLIK YARDIMINDAN YARARLANACAK OLANLAR



1 - Sandıktan emekli (emekli aylığı almakta iken özelleştirme kapsam ve progr***** alınan kuruluşlarda görev almaları nedeniyle 21.04.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince emekli aylığı kesilenler dahil), malullük, dul ve yetim aylığı alanlar (yetim aylığı alan babanın sağ olması nedeniyle yetim aylığı bağlanamayan öz ana dahil),

2 - Emekli veya malullük aylığı alanların; (emekli aylığı almakta iken özelleştirme kapsam ve progr***** alınan kuruluşlarda görev almaları nedeniyle 21.04.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince emekli aylığı kesilenler dahil)

a) Eşleri,

b) Yaşları 18'den küçük olan veya orta öğrenim yapmakta ise 20, yüksek öğrenim yapmakta ise 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan erkek ve kız çocukları,

c) Evli olmayan ve yardım edilmediği takdirde muhtaç duruma düşeceği beyan edilmiş olan kız çocukları,

d) Yaşları ne olursa olsun malul ve muhtaç olduğu beyan edilen erkek çocukları,

e) 1 ve 2 de sayılanların Kanunen bakmakla yükümlü bulundukları ve yardım edilmediği takdirde muhtaç duruma düşeceği beyan edilen Öz anne ve babalar,

f) 3292 sayılı Kanun hükümlerine göre Vatani Hizmet Tertibinden aylık bağlanmış olanların yalnız kendileri, ölümleri halinde aylık bağlanan dul ve yetimleri,

g) Yasama organı üyelerinin ve dışarıdan atandığı Bakanlık görevi sona erenlerin ölümleri halinde Sandıkça aylık bağlanan ana-babaları,

yararlanırlar.

Muhtaçlığın tespitinde , 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 108 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dikkate alınır.



SAĞLIK YARDIMINDAN YARARLANAMAYACAK OLANLAR



a) Sandıktan emekli, malullük aylığı alanların diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi görevlerde çalışan veya bu kuruluşlardan aylık alan eşleri (isteğe bağlı sigortalılardan sağlık primi ödememeleri nedeniyle sağlık yardımından yararlanmayanlar hariç),

b) Sandıktan dul ve yetim aylığı alanlardan diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi görevde çalışan veya bu kuruluşlardan yaşlılık ve malullük aylığı alanlar (isteğe bağlı sigortalılardan sağlık primi ödememeleri nedeniyle sağlık yardımından yararlanmayanlar hariç),

c) Yasama organı üyeleri ile dışardan atandığı Bakanlık görevi sona erenlerin kendileri, bakmakla yükümlü bulunduğu aile bireyleri, ölümleri halinde aylık bağlanan eş ve çocukları,

d) 2022 sayılı Kanuna göre aylık alanlar,

Sandığın sağladığı muayene ve tedavi hakkından yararlanamazlar.