Yenİ Sosyal Sİgorta Kanunu İncelemesİ

[BeyForuM]

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI

YENİLİK VE DEĞİŞİKLİKLER







1-Yeni 5510 sayılı yasa ile ilk defa Genel Sağlık Sigortası müessesesi getirilmiş ve sağlık hizmetinden yararlanmayı ,genel sağlık sigorta primi ödemesine bağlı tutmuştur.

2-Yeni yasa ile çalışan herkes sigortalı sayılarak devlet memuru,işveren,işçi kavramları ayni yasada sosyal güvenlik kurumu çatısı altında toplanmıştır.

3-Bu kanun ile ilk defa lisans eğitimi gören öğrencilerin de işyerlerindeki stajlarda iş kazası ve meslek hastalığı üzerinden sigortalı olmaları sağlanmıştır.Aday çırak,çırak ve işletmelerde mesleki eğitim(staj)yapan meslek lisesi öğrencileri için ise ilk defa iş kazası,meslek hastalığı ve hastalık sigrtası(yeni)üzerinden sigortalılığı getirilmiştir.

4-Yine bu kanun ile ilk defa işsizlik sigortası alanlardan bu süre içinde sigortalı sayılmışlardır.

5-E-Bildirge gönderiminde kurumdan kaynaklanan arızalarda,arızanın giderilmesini müteakip 5 iş günü içinde gönderildiğinde yasal süresi içinde gönderilmiş sayılacaktır.

6-Yeni kanun ile,eskiden olduğu gibi sigortalıların işe giriş bildirgeleri enaz 1 gün önceden kuruma bildirilecektir.İnşaat,tarım ve balıkçılık işyerlerinde ise engeç işe başladığı gün bildirilecektir.Yeni yasa işe girişlerin de e-işlem yoluyla bildirilmesini emretmiştir.Yine yeni yasada önemli biryenilik de ayni işverenin bir başka kurum müdürlüğü kapsamında bulunan işyerine naklen ve iş akti feshedilmeden girişinin yapılması halinde enaz bir gün önceden bildirilmesi zorunluluğu olmamasıdır.

7-Yeni kanunda eskiden olduğu gibi sigortalılar da işe başladıklarını bu tarihten itibaren kayıt ortamında veya internet yoluyla kuruma bildireceklerdir.

8-Yeni kanun ile kamu idareleri işlem yaptıkları kişilerin sigortalılığını sorgulayacak.sigortasızlıklarının tesbitini yapacak ve kuruma ihbar edecektir.

9-Sigortalılığı sona eren işçilerin işverence hizmet aktinin sona ermesinden itibaren 10 gün içinde kuruma bildirmeleri yükümlülüğü getirilmiştir.Kurum bu bildirim için de İşten Ayrılma Bildirgesi düzenlemiş olup,bu bildirge internet yoluyla kuruma gönderilecektir.Eğer aylık prim ve hizmet belgesi 10 günlük süre içinde gönderildi ise ayrıca bu ayrılış bildirgesi gönderilmeyecektir.

10-Sigortalı işçinin kuruma bildirilmesi eskiden olduğu gibi sigortalı işe giriş bildirgesi ile internet yoluyla bildirilecektir.

11-Genel anlamda sigortalıların(işçi.işveren memur)bundan böyle bu yasa ile sosyal güvenlik noları T.C Kimlik noları olacaktır.

12-Yasa,sigortalıların kurum işlemlerinde kullanılmak üzere manyetik kart düzenlenebileceğini de bi yenilik olarak getirmiştir.

13-Yeni yasa bir kimsede işçi,işveren ve memur sigortalılık kavramlarının birleşmesi halinde memurluk sigortasını esas almış;ayni kimsede işçi ve işveren sigortalılılığının birleşmesi halinde önce başlayan sigortalılığını esas almış ve kesintisiz devamını öngörmüş kesinti halinde sonraki sigortalılık durumunu esas almış ve kanunda işveren sigortalısı olanların kendi veya ortak oldukları işyerlerinde işçi sigortalısı olarak gösterilemeyeceklerini hükme bağlamıştır.Sigortalının başka bir sigortalılık için ödediği primlerin olması gereken sigortalılığı na dönüşeceğide belirtilmiştir.

14-Yeni yasa eskiden olduğu gibi kurum denetimlerinde sigortalının,önceki 1 yıllık sigortasız hizmetlerinin tesbit edilebileceğini hükme bağlamıştır.

15-Yeni yasa işyeri tescil bildirgesini yeniden düzenlemiş ve internet yoluyla kuruma gönderilmesini hükme bağlamıştır.

16-Yeni yasaya göre alt işveren ,asıl işverenle yaptığı sözleşme ile kuruma başvuracak ve asıl işveren dosyasından prim ödeyecek ve ayrı bir tescil yapılmayacaktır.

17-Faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi halinde nakleden işverence, başka bir işverene devredilmesi halinde ise devralan işverence; nakil veya devir tarihini takip eden on gün içinde kuruma bildirge verilecektir.

18-Yeni kanunda iş kazası,sigortalı işçinin işyerinde bulunduğu sırada,işveren tarafından yünütülmekte olan iş dolayısıyle,görevli olarak işyeri dışında bunduğu sırada , emzikli kadının emzirme süresinde.işveren tarafından sağlanan taşıtla işyerine gidiş ve gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya daha sonra bedenen veya ruhen özre uğratan olay olarak tarif edilmiştir.Yeni kanunda sigortalı işveren için de iş kazası müessesesi getirilmiş ve sigortalı işverenin işyerinde bulunduğu sırada veya yürütmekte olduğu iş nedeniyle işyeri dışında bulunduğu sırada meydana gelen ve sigortalı işvereni hemen veya sonradan bedenen veya ruhen özre uğratan olay olarak tarif edilmiştir.

19-Sigortalı işçilerin ,aday çırak,çırak,stajyer meslek lisesi veya lisans öğrencilerinin iş kazasının kolluk kuvvetlerine derhal,kuruma müteakip 3 iş günü içinde;sigortalı işverenin iş kazasının ise kazayı müteakip 1 ay içinde bildirilmesi hükme bağlanmıştır.Kuruma iş kazası ve meslek hastalığı ile bildirilecek ve bu bildirge internet veya posta,kargo ile de gönderilebilecektir.

20- Meslek hastalığı, işveren ve işçi sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir.

21- İstirahat raporlarının Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi şarttır.

22-Yeni kanunda,geçici iş görmezlik ödeneği ve doğum nedeniyle iş görmezlik ödeneği için geriye doğru 1 yıllık süre içinde 90 gün kısa vadeli sigorta priminin ödenmiş olması ve ödeneğin eskiden olduğu gibi 3.günden itibaren yapılacağı hükme bağlanmıştır.

23-Yeni kanunda eskisi gibi sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacağı belirtilmiştir.

24-.İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalının hak sahiplerine, ölüm geliri bağlanacağı da yeni kanunda belirtilmiştir.

25-İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölüm geliri almakta iken evlenen kız çocuklarına evlenme ödeneği ile cenaze ödeneğinin verileceği yeni kanunla hüküm altına alınmıştır.

26-Sigortalının veya işverenin talebi üzerine, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu, sigortalılar(işçi,işveren,memur) için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını kaybettiği anılan kurulca tespit edilen sigortalı malul sayılır.

27-Yeni kanunda eskisinden farklı olarak,çalışla hayatında işçi,işveren veya devlet memuru olarak çalışmış bir kişinin emekli olacağı sosyal güvenlik kurumu son 7 yılın er çık hizmetin geçtiği kurum iken,yeni kanunda tüm çalışma hayatındaki en fazla hizmetinin geçtiği kurum esas alınacak eşitlik halinde ise son sigortalılığı esas alınacaktır.

28-Yeni kanuna göre işçi sigortalısının emeklilik için kuruma başvururken,tahsis talep dilekçesi ve ekinde,1 adet belgelik fotoğraf,ilgili döneme ait aylık prim ve hizmet belgesi ve sigortalı işten ayrılış bildirgesi verecektir.

29-Yeni yasa ile,ilk defa yasanın yürürlük tarihinden itibaren emekli aylığı alanlar tekrar bir işe girdiklerinde emekli aylığı kesilecektir.

30-Yeni yasa ile,işçi,işveren veya memur sigortalısı olarak çalışıp,işten ayrılan veya işyerini devreden,yaşı tuttuğu halde malulluk veya yaşlılık aylığına hak kazanamayan sigortalının kuruma başvurması halinde toptan ödemeye hak kazanacağı belirtilmiştir.

31-Yeni yasa ölüm aylığından yararlanma şartı olarak ölüm tarihinde enaz 1800 gün malulluk,yaşlılık ve ölüm primlerinin kesilmiş olmasını,ya da enaz 5 yıldan beri sigortalı olup bu süre içide enaz 900 gün prim ödenmiş olmasını şart koşmuş ve ölüm halinde eş ve çocuklara ölüm aylığı bağlama şartlarını düzenlemiştir.

32-Yeni yasa ile sigortalılara borçlanma imkanı getirilmiştir.

33-Emekli aylıklarının ödenmesinde ödeme kurumu yetkililerine(banka.ptt)gösterilmek üzere kurum tarafından Tanıtım Kartı verilebileceği yeni yasa ile hükme bağlanmıştır.

34-Yeni yasa ,işveren sigortalılar için,kurumca kendilerine ödenecek her türlü gelir ve aylık için,prim borçlarının bulunmaması şartı getirmiştir.

35-Yabancı uyruklu sigortalılarla, bunların hak sahipleri için nüfus cüzdanının fotokopisi yerine, bunların hüviyetlerini gösteren ve 24.04.2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre yetkili makamlar tarafından düzenlenerek verilen yabancılara ait ikamet tezkeresi, Kuruma ibraz edilir.

36-Yeni yasa,aylık ve gelirlerin 90 gün içinde ödenememesi halinde ,aylıklarda net asgari ücretin 3 katını,gelirlerde ise 2 katını geçmemek üzere 3 ayda bir avans ödenmesini ve aylık ve gelirlerinden ¼ oranında kesilmesini hükme bağlamıştır.
Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/hukuk/3450-yeni-sosyal-sigorta-kanunu-incelemesi.html#post4046

37-Yurt dışında görevli olan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin aynen devam edeceği bu yehi yasada hükme bağlanmıştır.

38- İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak kaydıyla, Türkiye'de yasal olarak ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarından;

a. 18 yaşını doldurmuş olmak,

b. Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya işçi kapsamında sigortalı olarak çalışmakla birlikte, ay içinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,

c. Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,

ç. İsteğe bağlı sigorta giriş bildirgesiyle Kuruma başvuruda bulunmak,

şartlarının aranacağı hükme bağlanmıştır.

İlk defa isteğe bağlı sigortalı olacaklar,İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi doldurarak kuruma başvuracaklardır.

İsteğe bağlı sigorta primi,prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında seçilecek prime esas aylık kazancın %32 si olup,bunun %20 si malullük yaşlılık ve ölüm primi,%12 s ise genel sağlık sigortası primidir.İsteğe bağlı sigortalılar eski kanunda sağlık hizmetinden faydalanamadıkları halde,yeni yasa ile genel sağlık sigortası primi ödeyerek yararlanabilmektedirler.

39- İşçi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a. Prime esas kazançların hesabında;

1. Hak edilen ücretlerin,

2. Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3. İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

brüt toplamı esas alınır.

b. Ayni yardımlar, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c. (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.

ç. Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilave edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, Kanunun 82 nci maddesi hükmü de dikkate alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve Kanunun 102 nci maddesi hükümleri uygulanmaz.

d. Saatlik, günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmış olmayıp da komisyon ücreti ve kara katılma gibi belirsiz zaman ve tutar üzerinden ücret alan sigortalıların prim ve ödeneklerinin hesabında esas tutulacak günlük kazançları, Kanunun 82 nci maddesi hükmüne göre belirlenen alt sınırdır.

e. Bir işverene tabi olarak çalışan sigortalının, belirli ücretinin dışında ayrıca (d) bendi kapsamında ücret alması halinde, prime esas günlük kazancı bunların toplamından oluşur.

f. Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Ancak günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.

g. Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa, 20.04.1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununa ve 13.06.1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir.

ğ. İşveren ve sigortalı arasında çağrı üzerine çalışmaya dayalı yazılı iş sözleşmesinde taraflar arasında çalışma süresi gün, hafta ve ay olarak belirlenmemiş ise, sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı haftalık çalışma süresi en az yirmi saat kararlaştırılmış sayılarak (g) bendi hükmüne göre hesaplanır.

h. ay içinde 30 günden az prim ödeme gün sayılarına ait eksik günlerin genel sağlık sigortası primleri, eksik çalışma süreleri dikkate alınmak suretiyle hesaplanır.

Bunlardan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara istirahatlı bulundukları sürede;

a. Geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmadan verilmesine devam edilen tam ücret,

b. Bireysel veya toplu iş sözleşmesine istinaden verilen geçici iş göremezlik ödeneğinin işverene iadesi ile alınan tam ücret,

c. Geçici iş göremezlik ödeneği ile ödenek alınan süredeki kazancı arasındaki ücret farkı,

ç. Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayalı olmadan geçici iş göremezlik ödeneği aldığı sürede atıfet kabilinde yapılan ödemeler,

çalışılan sürelerde ödenen ücretler olarak prime tabi tutulur. İstirahatlı olunan süre için (c) bendine göre ödenen günlük fark tutar, günlük sigorta primine esas kazancın alt sınırının altında kalması durumunda günlük alt sınıra yükseltilir.

Bu sigortalılardan, birden çok işverenin işinde çalışanların, bu işlerden elde ettiği aylık ve günlük kazanç tutarı ayrı ayrı dikkate alınır ve primler buna göre hesaplanır.

40-Sigortalının bir günlük prime esas tutulacak kazancı, bir ay için prime esas tutulacak kazancının işçi kapsamında olanlardan; günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır. Sigortalının aynı ay içinde birden fazla işyerinde çalışması halinde, o aydaki toplam prim ödeme gün sayısı 30 günü geçemez.

41- İşyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır.

42-Yeni yasada da eskiden olduğu gibi aylık prim ve hizmet belgesi internet ortamında Kuruma bilirilecektir.42-Yeni yasada eskisi gibi kayıtların geçersizlik halleri tek tek sayılmış ve bir yeni lik olarak kayıt geçersizliği ile kayıt ibraz etmeme hallerini belirterek.tastik edilmesi zorunlu deftrleri tasdiksiz ibraz edilmesi halinde belge ibraz etmemeye ilişkin hükümlerin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

43-Ücret Bordrolarında şu hususların bulunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır:İşyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti (aylık, haftalık, gündelik, saat veya parça başı ücreti), ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasını ihtiva etmeyen ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz. Ücretlerin ve diğer ödemelerin makbuz mukabilinde veya banka aracılığı ile yapılması halinde ücret tediye bordrosunda imza şartı aranmaz.

44-İşverenlerin kayıt ibrazı yönünden eski mevzuattan farklı bir düzenleme bulunmamaktadır.

45-Yeni yasa cari aya ilişkin prim borçlarının katma değer vergisi alacağından mahsup suretiyle ödenmek istenilmesi halinde, Kurumca çıkarılan tebliğde belirtilecek ödeme sürelerinin bitim tarihinden itibaren on beş gün içinde yapılan mahsuplar süresi içinde yapılmış sayılacağını bir yenilik olarak hükme bağlamıştır.. Kurumun prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için % 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır. Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Yeni Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır.

46-Yeni yasa,işverenlere 360 güne kadar primlerin erken ödemesi halinde bir indirim getirmiştir bir yenilik olarak.

47-Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

Bu Kanunda belirtilen fiili hizmet süresi zammı uygulanan işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

1. (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan,

2. (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için ise uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 40 ıncı maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3,33 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 10 puan,

eklenmesi suretiyle belirlenir ve bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ila % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

Stajyer öğrenciler (meslek lisesi ve lisans)ile kursiyerler için prim oranı prime esas kazançlarının % 1'idir. Aday çırak, çırak ve mesleki eğitim gören öğrencilerin prime esas kazancı ilgili kanunlarında belirtilen şekilde uygulanır.

Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tabi olanlar ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (e) bendi ve bu Kanunun geçici 13 üncü maddesinde belirtilenlerin genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir.

Devlet, Kurumun ay itibarıyla tahsil ettiği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası priminin dörtte biri oranında Kuruma katkı yapar. Devlet katkısı olarak hesaplanacak tutar talep edilen tarihi takip eden 15 gün içinde Hazinece Kuruma ödenir.

48-Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;

a.

1. 8 inci maddesinin birinci fıkrası ile 61 inci maddede belirtilen bildirgeyi, bu Kanunda belirtilen süre içinde ya da Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenler veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

2. 8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

3. İşyeri esas alınmak suretiyle bildirgenin verilmediğine ilişkin; mahkemenin karar tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespit tarihinden, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarının rapor tarihinden, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi veya belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren bir yıl içinde bu bendin (2) numaralı alt bendinde sayılan durumlardan biriyle tekrar bildirge verilmediğinin anlaşılması halinde, bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında bu defa her bir sigortalı için asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır.

b. 11 inci maddesinde belirtilen bildirgeyi, Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenler veya Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde, anılan ortamda göndermeyenler veya bu Kanunda belirtilen süre içinde Kuruma vermeyenlere;

1. Kamu idareleri ile bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin üç katı tutarında,

2. Diğer defterleri tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin iki katı tutarında,

3. Defter tutmakla yükümlü olmayanlar için bir aylık asgari ücret tutarında,

idari para cezası uygulanır.

c. 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usulde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için;

1. Belgenin asıl olması halinde aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin beşte biri tutarında,

2. Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin sekizde biri tutarında,

3. Ek belgenin 86 ncı maddenin beşinci fıkrasına istinaden Kurumca re'sen düzenlenmesi durumunda, aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin yarısı tutarında,

4. Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında,

idari para cezası uygulanır.

d. 59 uncu maddesi uyarınca Kurumun defter ve belge incelemeye yetkili denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurları tarafından veya 59 uncu maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlerce düzenlenen raporlara istinaden, Kuruma bildirilmediği tespit edilen eksik işçilik tutarının mal edildiği her bir ay için, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

e. 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüğü Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen onbeş gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;

1. Bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin oniki katı tutarında,

2. Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin altı katı tutarında,

3. Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretin üç katı tutarında,

4. Tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte; kanuni tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmı, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkan vermeyecek şekilde usulsüz veya noksan tutulmuş defterler, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dahil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtları geçerli sayılmaz ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında; kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler geçerli sayılmaz ve tutmakla yükümlü bulunulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine göre; Vergi Usul Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterler geçerli sayılmaz ve bu bendin (1) numaralı alt bendine göre,

5. İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında,

idari para cezası uygulanır. İbraz süresi geçirildikten sonra incelemeye sunulan ve tümünün veya bir bölümünün geçersiz olduğu tespit edilen defter ve belgeler yönünden, ayrıca geçersizlik fiilleri için idari para cezası uygulanmaz, sadece tutulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine göre idari para cezası uygulanır.

f. 85 inci maddesinin beşinci fıkrasında ve 86 ncı maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen yükümlülükleri belirtilen sürede yerine getirmeyenlere, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

g. 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler için aynı maddenin üçüncü fıkrasında, 47 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 90 ıncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen kurum ve kuruluşlar ile tüzel kişilere, aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır. 8 inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen kamu idareleri ile bankalara sigortalı başına aylık asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.

h. 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüğünü yasal süresi içinde yerine getirmeyen ticaret sicili memurlukları ile aynı maddenin altıncı fıkrasında belirtilen yükümlülüğü yasal süresi içinde yerine getirmeyen kurum ve kuruluşlara yerine getirilmeyen her bir bildirim yükümlülüğü için aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.

ı. Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının;

1. Bu Kanunun uygulanmasından doğan inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmeleri sırasında işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler görevlerini yapmasına engel olamazlar; engel olanlar hakkında eylemleri başka bir suç oluştursa dahi, asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır.

2. Görevlerini yapmasını engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullanan işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde Türk Ceza Kanununun 265 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre cezalandırılır. Bu suçu işleyenler hakkında ayrıca asgari ücretin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.

i. Kurum tarafından bu Kanunun 100 üncü maddesi kapsamında Kurum tarafından istenen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde mücbir sebep olmaksızın vermeyen kamu idareleri, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler hakkında, aylık asgari ücretin beş katı tutarında, geç verilmesi halinde ise aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.
Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/showthread.php?p=4046

Mahkeme kararına, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelere ya da kamu idarelerinden alınan belgelere istinaden düzenlenenler hariç olmak üzere, bildirgenin yasal süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliklerinden verilmesi halinde, bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen cezalar üçte ikisi oranında uygulanır.

İdari para cezası uygulanması 8 inci, 11 inci ve 86 ncı maddelerde belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi yükümlülüğünü kaldırmaz.

İdari para cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde, idari para cezası kesinleşir.

İdari para cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ancak Kurumca veya mahkemece Kurum lehine karar verilmesi halinde, daha önce tahsil edilmemiş olan dörttebirlik ceza tutarı, 89 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü de dikkate alınarak tahsil edilir.

Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz. Tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenmeyen idari para cezaları, 89 uncu madde hükmü gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

İdari para cezaları on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren başlar.

İdari para cezaları hakkında, bu Kanun ve 16.05.2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununda hüküm bulunmayan hallerde 30.03.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.

49-Yeni kanuna dayanarak çıkartılmış 28.08.2008 tarih ve 26981 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine ekli bildirgeler(sigortalı bildirim belgesi,sigortalı işe giriş bildirgesi,sigortalı işten ayrılış bildirgesi,işyeri bildirgesi,iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu,isteğe bağlı sigorta giriş bildirgesi,sosyal güvenlik kurumu aylık prim ve hizmet belgesi,sigortalıların eksik gün bildirim formu,)kullanılacaktır.

S.CENANİ YALKIN

İşçi-İşveren İlişkileri Uzmanı



"5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Süreyya Cenani Yalkın'e aittir ve makale, yazarı tarafından Türk Hukuk Sitesi


if (hide_aktiv) window.clearInterval(hide_aktiv);
var hide_aktiv = window.setInterval("findposts(fetch_object('posts' ),'112920')", 3000);



Gizli içerik
Degerli Arkadaslar, Linkleri gorebilmek icin uye olmaniz gerekmektedir.Uye olduktan sonra konuya yorum yazmalisiniz veya Tesekkur yazan yere tiklayip f5 e basmalisiniz yani sayfayi yenileyeceksiniz.Yorum yazdiginizda veya tesekkur yerini tikladiginizda sayfayi yenileyeceksiniz.Bu sekilde Gizli icerigi gorebileceksiniz.Yorumlariniz icin tesekkurler.Uyeliklerini aktif edemeyen arkadaslar ismail nickine mesaj atabilirler.
. kütüphanesinde yayınlanmıştır.