Borçlar Kanunu Değişiyor

[BeyForuM]

TBMM Adalet Komisyonu, Türk Borçlar Kanunu Tasarısını kabul etti. Komisyon, 649 maddelik tasarı üzerinde ara vererek sürdürdüğü çalışmalarını yaklaşık iki ayda tamamladı.



TBMM Adalet Komisyonu, Türk Borçlar Kanunu Tasarısını kabul etti.

Tasarıya göre, borç ilişkilerini düzenleyen bireysel sözleşmeler,

tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla

kurulacak.

Ismarlanmayan bir şeyi posta kutusunda veya kapısının önünde bulan ya da

başka bir yolla alan kişi, söz konusu şeyi geri göndermek veya saklamakla yükümlü

olmayacak. Ismarlanmamış bir şeyin ''yanlışlıkla'' gönderildiği açıkça

anlaşılırsa, onu alan kişi, uygun bir sürede gönderene haber verecek.

Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla

duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlü olacak.



-GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE AÇIĞA ATILAN İMZA-



Sözleşmelerde, güvenli elektronik imza kullanılabilecek. Güvenli

elektronik imza, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını

doğuracak.

Açığa atılan imzanın üzerine sonradan yazılan metnin, imza atanın

iradesine uygun olduğu kabul edilecek. Durumun özelliği aksini göstermedikçe,

yazılan metnin anlaşmaya aykırı olduğunu ispat yükü, açığa imza atan kişiye ait

olacak.

Okur yazar olmayanlar, imza yerine usulüne göre onaylanmış olması

koşuluyla parmak izi, el ile yapılmış bir işaret ya da mühür kullanabilecek.



-KİTLE SÖZLEŞMELERİNE KARŞI BİREYE KORUMA-



Bankalar, sigorta, seyahat ve taşıma işletmeleri gibi şirketler

tarafından önceden hazırlanan soyut ve tek yanlı sözleşmelere karşı bireyleri

koruyan hükümler, Borçlar Hukukuna ilk defa girecek. ''Kitle Sözleşmesi'',

''Katılmalı Sözleşme'', ''Tip Sözleşme'' denilen sözleşmeler için belirlenen

''Genel İşlem Koşulları'' ile bireyin korunması sağlanacak.

Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin

kaps***** girmesi, düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında

açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamasına ve karşı

tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlı olacak. Aksi takdirde, genel işlem

koşulları yazılmamış sayılacak.

Sözleşmenin yazılmamış sayılan genel işlem koşulları dışındaki hükümleri

geçerliliğini koruyacak.



-TEK YANLI SÖZLEŞMEYİ DEĞİŞTİREMEYECEK-



Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse

veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine

yorumlanacak.

Genel işlem koşullarının belirleyicileri, ''tek yanlı, dilediği gibi

sözleşmeyi değiştirme ya da yeni düzenleme yapma'' yetkisine sahip olmayacak.

Genel işlem koşullarının bulunduğu bir sözleşmede veya ayrı bir sözleşmede yer

alan ve düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine genel işlem koşulları

içeren sözleşmenin bir hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi

içeren kayıtlar yazılmamış sayılacak.

Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı

tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler

konulamayacak.



-BEDENSEL ZARARLARDA TAZMİNAT-



Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, Borçlar Kanunu

hükümleri ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanacak. Kısmen veya tamamen

rücu edilmeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu

zararların belirlenmesinde gözetilmeyecek, zarar veya tazminattan indirilmeyecek.

Hakim, hesaplanan tazminat miktarını, hakkaniyet düşüncesiyle arttıramayacak veya

azaltamayacak. Her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu

diğer sebeplerin yol açtığı bedensel bütünlüğünün kısmen veya tamamen

yitirilmesine veya kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin talep ve davalarda da

bu hüküm uygulanacak.



-NİŞANLIYA, SEVGİLİYE TAZMİNAT İSTEME HAKKI-



Hakim, sadece ölüm halinde değil, ağır bedensel zararlarda da zarar

görenin yakınlarına manevi tazminat ödenmesine karar verebilecek.

''Zarar gören veya ölenin ailesi'' ile sınırlı olan haksız fiilden doğan

manevi tazminatın kapsamını genişleten tasarıya göre, ''ağır bedensel zarar veya

ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak

uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilecek. Yargıtay içtihatlarının

bulunduğu bu konunun kanuna girmesiyle, beraber olup aralarında resmi nikah

olmayanların, nişanlı ve sevgililerin tazminat istemleri, yasal dayanağa kavuşmuş

olacak.



-ZARAR TEHLİKESİNİ ÖNLEME-



İntifa ve oturma hakkı sahipleri, binanın bakımındaki eksiklerden doğan

zararlardan malikle birlikte müteselsilen sorumlu tutulacak.

Bir başkasına ait bina veya diğer yapı eserlerinden zarar görme

tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu tehlikenin giderilmesi için gerekli önlemlerin

alınmasını hak sahiplerinden isteyebilecek.



-TEHLİKE SORUMLULUĞU-



Tehlike sorumluluğunun, genel ilkeleri belirlenen tasarıya göre, önemli

ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu

zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumlu olacak.

Bir işletmenin, mahiyeti veya faaliyette kullanılan malzeme, araçlar ya

da güçler gözönünde tutulduğunda, bu işlerde uzman bir kişiden beklenen tüm

özenin gösterilmesi durumunda bile sıkça veya ağır zararlar doğurmaya elverişli

bulunduğu sonucuna varılırsa, bunun önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletme

olduğu kabul edilecek. Özellikle, herhangi bir kanunda benzeri tehlikeler arz

eden işletmeler için özel bir tehlike sorumluluğu öngörülmüşse, bu işletme de

önemli ölçüde tehlike arz eden işletme sayılacak.

Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin faaliyetine hukuk düzenince

izin verilmiş olsa bile, zarar görenler, bu işletmenin faaliyetinin sebep olduğu

zararlarının uygun bir bedelle denkleştirilmesini isteyebilecek.



-HAKSIZ FİİLDE ZAMAN AŞIMI-



Haksız fiilden doğan tazminat isteminde, zarar görenin zararı ve tazminat

yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl olan kısa zaman aşımı süresi, 2

yıla çıkarılacak.

Nükleer kaza, deprem, hatalı tıbbi müdahale gibi olaylara da uygulanan

uzun zaman aşımı süresi ise 10 yıl olacak.



-SOSYAL GÜVENCESİ OLMAYANLARA GEÇİCİ ÖDEME-



Hiçbir sosyal güvenceden yararlanamayacak durumda olan, uğradığı zararın

giderilmesi için acil parasal desteğe ihtiyaç duyanlara, ''geçici ödeme''

yapılabilecek.

Buna göre, hakim, zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren

inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde, istem

üzerine davalının, zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilecek.

Zarar görenin açtığı davanın kısmen veya tamamen kabulüne karar

verilirse, zarar verenin (davalı) yaptığı geçici ödemeler, tazminattan

indirilecek.

Davanın reddine karar verilmesi durumunda ise hakim, ret kararında, zarar

görenin (davacı) aldığı geçici ödemeleri, yasal faiziyle birlikte geri vermesine

hükmedebilecek.

Böylece kusurlu sürücü, yaralanmasına neden olduğu hiçbir sosyal

güvencesi olmayan kişiye, tazminat davası devam ederken, tedavi giderleri için

''geçici ödeme'' yapmakla yükümlü tutulabilecek.

Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen

herhangi bir şey, geri istenemeyecek. Bu konuda bir dava açılmışsa, davanın

reddine karar veren hakim, söz konusu şeyin devlete mal edilmesine karar

verebilecek.



-FAİZE SINIR-



Olağanüstü faiz oranları karşısında borçlu korunacak. Faiz ödeme borcunda

uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun

doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenecek.

Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, belirlenen yıllık faiz

oranının yüzde 50 fazlasını aşamayacak.

Uygulanacak yıllık temerrüt faiz oranı ise sözleşmede

kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat

hükümlerine göre belirlenecek. Yıllık temerrüt faiz oranı, sözleşmede belirlenen

oranın yüzde yüz fazlasını aşamayacak.



-SÖZLEŞMELERE EKONOMİK KRİZ AYARI-



Ekonomik kriz dönemleri gibi olağanüstü durumlarda, sözleşmeler değişen

koşullara göre uyarlanabilecek.

Buna göre, sözleşmenin yapıldığı sırada, taraflarca öngörülmeyen ve

öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir

sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden

ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine
Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/hukuk/3477-borclar-kanunu-degisiyor.html#post4073

değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde

güçlenmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa, borçlu, hakimden

sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması isteyebilecek.

Borçlu, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahip

olabilecek. Borçlu, sürekli edimli sözleşmelerde ise fesih hakkını kullanacak.

Borca katılma durumunda, ';katılan;; da borçlu ile birlikte aynı borçtan

alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olacak.

Sözleşme devri anlaşması ile devir konusu sözleşmeden doğan bütün hak ve

borçlar üçüncü kişiye devredilebilecek.



-SATIŞ SÖZLEŞMELERİ-



Satılandaki hasardan, taşınırlarda zilyetliğin devri, taşınmazlarda ise

tescil anına kadar satıcı sorumlu olacak.

Borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının uğradığı zararı giderecek.

Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin

satılanda bulunmamasından sorumlu olacak. Satıcı, aynı zamanda, satılanda

niteliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan

beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya

da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu tutulacak. Satıcı, bu ayıpların

varlığını bilmese bile sorumluluktan kurtulamayacak.

Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa, ayıptan

sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma, hükümsüz sayılacak.

Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen

ayıplardan sorumlu olmayacak. Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden

geçirmekle görebileceği ayıplardan da ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca

üstlenmişse sorumlu olacak.

Alıcı, devraldığı satılanda, satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp

görürse, bunu ';uygun bir süre;; içinde satıcıya bildirecek. Yoksa alıcı,

satılanı kabul etmiş sayılacak.



-ALICININ SEÇİMLİK HAKLARI-



Alıcı, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde; satılanı

geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönebilecek. Alıcı, satılanı

alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteyebilecek, aşırı bir masraf

gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın

ücretsiz onarılmasını veya satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini

isteyebilecek.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve

uğradığı zararın tamamını gidererek, seçimlik haklarını kullanmasını

önleyebilecek.

Satılanın değerindeki eksiklik, satış bedeline çok yakınsa alıcı, ancak

sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme

haklarından birini kullanabilecek.

Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satıcıdan; ödediği satış bedelinin

faiziyle birlikte geri verilmesini, yargılama giderleriyle satılan için yaptığı

giderlerin ödenmesini, ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini

isteyebilecek. Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe,

alıcının diğer zararlarını da karşılayacak.

Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından

doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya
Kaynak: BeyForuM http://www.beyforum.net/forum/showthread.php?p=4073

çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 yıl geçmekle zaman aşımına

uğrayacak. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa 2 yıllık

zaman aşımı süresinden yararlanamayacak.



-TAŞINMAZ SATIŞI-



Taşınmaz satışı sözleşmeleri, resmi şekilde düzenlenecek. Taşınmaz satışı

vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri, resmi şekilde düzenlenmedikçe geçerli

olmayacak.

Önalım sözleşmesinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlı

olacak.

Önalım, geri alım ve alım hakları, en çok 10 yıllık süre için

kararlaştırılabilecek ve kanunlarda belirlenen süreyle tapu siciline şerh

edilebilecek.

Aksine anlaşma olmadıkça, sözleşmeden doğan ön alım, alım ve geri alım

hakları devredilemeyecek, ancak miras yoluyla geçecek.



-ÖN ALIM HAKKI-



Ön alım hakkı, taşınmazın satışı ya da ekonomik bakımdan satışa eşdeğer

her türlü işlemin yapılması durumunda kullanılabilecek.

Satıcı veya alıcı, satış sözleşmesinin yapıldığını ve içeriğini; ön alım

hakkı sahibine noter aracılığıyla bildirecek.

Sözleşmeden doğan ön alım hakkını kullanmak isteyen hak sahibi, bu hak

şerh edilmiş ve taşınmazın mülkiyeti alıcı adına tescil edilmişse alıcıya; aksi

takdirde satıcıya karşı, satışın veya ekonomik bakımdan satışa eşdeğer başka bir

işlemin kendisine bildirildiği tarihten başlayarak 3 ay ve her halde satışın

yapılmasından başlayarak 2 yıl içinde dava açabilecek.



-AYIPLI YAPIDA ZAMAN AŞIMI-



Aksine sözleşme olmadıkça, satılan taşınmaz, satış sözleşmesinde yazılı

yüzölçümü tutarını kapsamıyorsa satıcı, eksiği için alıcıya tazminat ödemekle

yükümlü olacak.

Bir yapının ayıplı olmasından doğan davalar, mülkiyetin geçmesinden

başlayarak 5 yılın, satıcının ağır kusuru varsa 20 yılın geçmesiyle zaman aşımına

uğrayacak.



-TAKSİTLE SATIŞLAR-



Taksitle satış sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli

olamayacak.

Malın, satıcının ticari faaliyeti kapsamında satılması halinde taksitle

satış sözleşmesinde, ''alıcının 7 gün içinde sözleşme yapılması konusundaki irade

açıklamasını geri alma hakkı, temerrüt veya vadenin ertelenmesi durumunda, yasal

faiz oranının yüzde 30 fazlasını geçmemek üzere ödenecek faiz'' de

belirtilecek.



-YASAL TEMSİLCİSİNİN RIZASI-



Ayırt etme gücüne sahip küçük veya kısıtlı tarafından yapılan taksitle

satış sözleşmesinin geçerliliği, yasal temsilcisinin yazılı rızasına bağlı

olacak. Bu rızanın, en geç sözleşmenin kurulduğu anda verilmesi zorunlu olacak.

Taksitle satış sözleşmesi, satıcı bakımından sözleşmenin kurulduğu anda,

alıcı açısından ise sözleşmenin bir nüshasının eline geçmesinden 7 gün sonra

hüküm doğurmaya başlayacak.

Alıcı, peşin satış bedelinin en az 10'da 1'ini en geç teslim anında peşin

olarak, satış bedelinin geri kalan kısmını da sözleşmeyi izleyen 3 yıl içinde

ödeyecek. Bakanlar Kurulu, satılanın türüne göre peşinat miktarı ile yasal ödeme

sürelerini yarıya kadar indirebileceği gibi, 2 katına kadar çıkartabilecek.

Taksit borcu kambiyo senedine bağlanmamışsa, alıcı, satış bedelinin kalan

kısmını bir defada ödeyebilecek. Bu durumda, peşin satış bedeline ilave edilen

bedelin ödenmemiş taksitlere isabet eden kısmı, yarısından az olmamak üzere ödeme

süresinin kısaltılmasına uygun olarak indirilebilecek.

Satıcı, alıcının peşinatı ödemede temerrüte düşmesi halinde, sadece

peşinatı isteyebilecek veya sözleşmeden dönebilecek. Alıcının taksitleri ödemede

temerrüte düşmesi halinde ise satıcı, hemen ödenmesi gereken taksitlerin veya

geri kalan satış bedelinin tamamının bir defada ödenmesini talep edebilecek veya

sözleşmeden vazgeçebilecek.



-HAKİMİN SÖZLEŞMEYE MÜDAHALESİ-



Hakim, temerrüte düşen alıcının borçlarını ödeyeceği güvencesi vermesi ve

satıcının da bu yeni düzenleme dolayısıyla herhangi bir zararının söz konusu

olmaması koşuluyla, alıcıya ödeme kolaylıkları sağlayabilecek ve satıcının

satılanı geri almasını yasaklayabilecek.

Taksitle satışa ilişkin hükümler, aynı ekonomik amaçla yapılan işlemlere

de uygulanacak. Kira-satış vaadi, kira-alım ve kira-bağışlama şeklinde yapılan

birleşik sözleşmelerde de taksitle satış hükümleri geçerli olacak.



-ÖN ÖDEMELİ TAKSİTLE SATIŞ-



Alıcının taşınır bir malın satış bedelini önceden kısım kısım ödemeyi,

satıcının da bedelin tamamen ödenmesinden sonra satılanı alıcıya devretmeyi

üstlendikleri ön ödemeli taksitle satış sözleşmesi de yazılı yapılacak.

Sözleşmede, ''taksitleri kabule yetkili banka'' belirtilecek. Banka, her iki

tarafın çıkarlarını gözetecek.

Alıcı bir veya daha çok ön ödemede temerrüte düşerse, satıcı, ancak

vadesi gelmiş olan ödemeleri isteyebilecek.



Kaynak :


if (hide_aktiv) window.clearInterval(hide_aktiv);
var hide_aktiv = window.setInterval("findposts(fetch_object('posts' ),'146227')", 3000);



Gizli içerik
Degerli Arkadaslar, Linkleri gorebilmek icin uye olmaniz gerekmektedir.Uye olduktan sonra konuya yorum yazmalisiniz veya Tesekkur yazan yere tiklayip f5 e basmalisiniz yani sayfayi yenileyeceksiniz.Yorum yazdiginizda veya tesekkur yerini tikladiginizda sayfayi yenileyeceksiniz.Bu sekilde Gizli icerigi gorebileceksiniz.Yorumlariniz icin tesekkurler.Uyeliklerini aktif edemeyen arkadaslar ismail nickine mesaj atabilirler.